1. Kolejny rok, w którym wracamy do apelu o rzetelne przeanalizowanie – przez nauczycieli i dyrektorów – kwalifikacji osób już zatrudnionych i zatrudnianych, szczególnie pod kątem posiadania przygotowania pedagogicznego.
Apel ten kierujemy również do organów prowadzących, które rozpatrują wnioski o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego.
W bieżącym roku mieliśmy dwa przypadki nauczycieli ubiegających się o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego, którzy posiadają przeszło dwudziestoletni staż pracy na stanowisku nauczyciela, natomiast przygotowanie pedagogiczne uzyskali w 2024 i 2025 r. (sic!).
Przypominamy informację (zamieszczoną na naszej stronie w 2023 r.), w której szeroko opisano zagadnienia związane z kwestią ustalania, czy nauczyciel posiada przygotowanie pedagogiczne: https://www.ko.rzeszow.pl/dla-dyrektora-i-nauczyciela/dla-dyrektora-i-nauczyciela-komunikaty/refleksje-po-letnim-awansie-zawodowym/
2. Powtarzającym się brakiem formalnym są nieprawidłowości w zaświadczeniach wydawanych przez dyrektorów.
Dyrektor w treści zaświadczenia ma zawrzeć informację potwierdzającą, że nauczyciel był i jest zatrudniony zgodnie z kwalifikacjami, o wymiarze zatrudnienia (co najmniej ½ obowiązującego wymiaru zajęć) i nauczanym przez nauczyciela przedmiocie/rodzaju prowadzonych zajęć. Zaświadczenie ma obejmować okres od dnia uzyskania – przez tego nauczyciela – stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
Zatem nie należy wskazywać okresów „od dnia – do dnia” w taki sposób jakby nauczyciel odbywał staż, czy też zapisywać w treści zaświadczenia, że nauczyciel „spełnił wymagania dotyczące okresów pracy”. Ocena czy warunek ten został spełniony należy do organu prowadzącego postępowanie kwalifikacyjne na stopień nauczyciela dyplomowanego (w bieżącym roku zostały złożone dwa wnioski przez nauczycieli, którzy ze względu na długotrwałe nieobecności nie spełnili warunku dotyczącego okresów pracy).
Treść zaświadczenia ma być tak sformułowana aby z jego treści wynikało nie tylko to, że nauczyciel spełnił wymagania dotyczące okresów pracy, ale również to, że w dalszym ciągu jest zatrudniony zgodnie z kwalifikacjami.
Stąd też wielu nauczycieli otrzymało pismo informujące, że „treść zaświadczenia nie potwierdza zatrudnienia zgodnie z kwalifikacjami w dniu złożenia wniosku, gdyż obejmuje okres do 31 maja 2026 r.”.
3. Kolejny „problem” związanym z dokumentacją, jaka jest załączana do wniosków o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego, to oceny pracy nauczycieli.
Wielokrotnie zdarzało się, że oceny pracy nie zawierały daty i podpisu nauczyciela potwierdzających odbiór oceny.
Zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela ocena jest dokonana nie w dniu, w którym sporządził ją dyrektor, lecz w dniu jej odbioru przez nauczyciela.
Należy pamiętać, że z tym terminem wiąże się wiele kwestii:
– wniesienie odwołania od oceny (14 dni od dnia odbioru oceny),
– możliwość ubiegania się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego (przez rok od dnia odbioru oceny),
– możliwość ubiegania się o objęcie funkcji dyrektora (5 lat od dnia odbioru oceny),
– przyznanie nagrody (często jest to 5 lat od dnia odbioru oceny).
Odpowiadając na często pojawiające się pytanie dotyczące tego jakie daty należy zamieścić w punkcie (oceny) „7) okres pracy, za który została dokonana ocena pracy”, podpowiadamy: nie trzeba wpisywać dat (przepis tego nie narzuca). Można zapisać to, co wprost wynika z treści przepisu art. 6a ust. 1de Karty Nauczyciela – „za okres ostatnich 3 lat pracy”.
4. 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. poz. 1914) stanowi, że do wniosku o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego należy załączyć opis i analizę sposobu realizacji wymagań, o których mowa w § 7 ust. 1, wraz ze wskazaniem w szczególności uzyskanych efektów, podpisane przez nauczyciela czytelnym podpisem.
Aby ustalić – na etapie analizy formalnej – czy nauczyciel spełnił powyższy wymóg opis i analiza powinna być podzielona na części, z których każda będzie odnosiła się do poszczególnych wymagań zawartych w treści § 7 ust. 1 rozporządzenia.
Zatem należy poszczególne części opisu i analizy rozdzielić stosownym zapisem np. „7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia – doskonalenie warsztatu pracy, w tym w zakresie stosowania technologii informacyjnej i komunikacyjnej, oraz pogłębianie wiedzy i umiejętności w celu podnoszenia jakości pracy szkoły”, bądź krótszą formą „§ 7 ust. 1 pkt 1” lub „doskonalenie warsztatu pracy, w tym w zakresie stosowania technologii informacyjnej i komunikacyjnej, oraz pogłębianie wiedzy i umiejętności w celu podnoszenia jakości pracy szkoły”.
5. Wracając do kwestii kwalifikacji nauczycieli, pragniemy przypomnieć, że w przypadku, gdy nauczyciel nie legitymuje się dyplomem ukończenia studiów na kierunku (specjalności) zgodnej z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, ani nie posiada ukończonych studiów podyplomowych lub kursu kwalifikacyjnego w zakresie nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, do wniosku należy również dołączyć kopię dokumentu – wydanego przez dyrektora – w którym dyrektor stwierdza, że program ukończonych przez nauczyciela studiów określa efekty uczenia się w kategoriach wiedzy i umiejętności obejmujące treści nauczania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie nauczanego przedmiotu lub treści prowadzonych zajęć na odpowiednim etapie edukacyjnym (na gruncie wcześniej obowiązujących przepisów było to tzw. „uznanie kwalifikacji”). Dokumenty takie zachowują swoją moc – nawet jeżeli były wydane wiele lat temu – zgodnie z zasadą zachowania kwalifikacji nabytych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów.
6. Na zakończenie niniejszych refleksji zwracamy uwagę na kwestię, która wielokrotnie pojawia się w toku postępowania przed komisją, mianowicie zastępstwo dyrektora.
Oczywiście zgodnie z treścią art. 68 ust. 9 ustawy – Prawo oświatowe w przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora – inny nauczyciel tej szkoły lub placówki, wyznaczony przez organ prowadzący jednakże należy pamiętać, że Przewodniczący komisji nie dysponują wiedzą, którzy dyrektorzy w danym czasie są nieobecni oraz kto ich zastępuje.
Zatem otrzymując powiadomienie o terminie i miejscu rozmowy dyrektor szkoły lub osoba zastępująca go powinna poinformować pisemnie Przewodniczącą/Przewodniczącego komisji kwalifikacyjnej, o tym kto będzie uczestniczył – w zastępstwie – w posiedzeniu komisji. Dokument taki należy dostarczyć najpóźniej w dniu posiedzenia komisji.
Dopuszczalne jest również, aby w składzie komisji uczestniczyła osoba działająca z upoważnienia dyrektora (również konieczne jest przedłożenie Przewodniczącej/ Przewodniczącemu stosownego dokumentu).
